Het tweede brouwershuis van Waarloos

Waarloos heeft twee grote brouwerijen gekend.

De oudste dateerde uit de 18e eeuw, misschien zelfs vroeger. Ze heette Het Wit Kruis en bevond zich tegenover de kerk. Ze was in werking tot 1935 en werd afgebroken in 1976. Alleen het voormalige brouwershuis bleef gespaard: het was immers een populaire herberg met de toepasselijke naam Brouwershuis, misschien nu nog beter bekend als Trappeken Op.

Het Brouwershuis, aka Trappeken Op (1997), met in de gelagzaal nog oude muurschilderingen (ca 1850) van de hand van de Kontichse schilder Jan Baptist Reykers, met o.a. een geromantiseerde (?) voorstelling van de brouwerij Het Wit Kruis.

Een tweede brouwerij lag langs de Grote Steenweg. Ze begon hier in 1849 en werd naar de parochieheilige Sint-Michaël genoemd. In 1880 werd ze overgenomen door Egied Maes uit Puurs, die er zijn steenbakkerij voor verruilde. Zijn zonen en kleinzonen groeiden uit tot de belangrijkste brouwers van de wijde omgeving.

Links: de "Brouwerij Sint-MichaŽl" van Egied Maes (1880-1901). Rechts: vanaf 1901 tot 1926 "Stoombrouwerij Mouterij St-Michaël Gebroeders Maes" onder leiding van zonen Ferdinand en Theophiel.

Het gebouwencomplex aan de grote baan te Waarloos bestond uit een woonhuis met verdieping, met aan de linkerkant de mouterij met inrijpoort, en aan de rechterkant de brouwerij met inrijpoort en verder ook nog de kuiperij, stallingen en remise, schrijft Liesje Van Hecke in haar academisch proefschrift De geschiedenis van Brouwerij Maes afgeschuimd (2003). Dat woonhuis is dus het oorspronkelijke brouwershuis van brouwerij Sint-Michaël en daarna Maes. Het bestaat nog en draagt huisnummer 98.

In de loop van vorige eeuw werd de bestemming echter gewijzigd en grepen er verbouwingen plaats. De gebouwen waren te klein geworden voor de productie van het Prima Maezenbier, Paterke-Maes, Export en daarna vooral Maes-Pils. Er werd een nieuw en uitgebreid complex uit de grond gestampt, een steenworp verder in de richting van Kontich. Het vroegere brouwershuis werd boerderij: achter het gekasseide erf liggen de stallingen. Het oude landelijke karakter is nog bewaard gebleven. De vroegere brouwzaal werd omgebouwd tot café en heeft nu een meer frivole bestemming gekregen.

Het nieuwe brouwerijcomplex "Maes NV" (1930), na de uitbreidingen van eind jaren 1920 - begin jaren 1930, onder leiding van kleinzonen Eduard en Michel.

Nu de weduwe van Jef Vingerhoets de woning heeft verlaten, kunnen we alleen maar hopen dat de boerderij bewaard blijft voor de generaties na ons. Niet alleen kerken en kastelen moeten beschermd worden. Ook een bescheiden dorpsbrouwerij die veranderde in een rustiek landbouwbedrijfje heeft recht om te blijven bestaan. Niet alleen omwille van de respectabele leeftijd – de gebouwen dateren uit het midden van de 19e eeuw – maar ook omdat hier ooit de kiem lag van een van de grootste brouwerijen van het land, die voor vele generaties Waarlozenaars een bron van welvaart is geweest.

Het oude brouwershuis van de brouwerij-mouterij Sint-Michaël, nu herdoopt als "hoeve terbeek".

En laat het nu duidelijk zijn: Waarloos telt twee brouwershuizen. Het ene heet Brouwershuis, is beschermd maar heeft niets met de Alken-Maesbrouwerij te maken. Het andere mag ook niet worden verwaarloosd maar moet worden erkend als waardevol bouwkundig erfgoed.

Tekst: Frank Hellemans – Foto’s: Kring voor Heemkunde.
Uit Kontich Waarloos Hier en Nu, januari 2017.


Zoeken in onze website


Created: 13/01/2017; updated: 27/01/2017 © 2003-2017 - MuseumKontich - Alle rechten voorbehouden